علي بن زيد البيهقي
مقدمه 6
معارج نهج البلاغة
اشعر الشعراء عرب ( 2198 ) كه الملك الضليل ( 2203 و 2215 ) باشد كه همان امرء القيس است و از أو چندين بار نام مى برد . ( 749 ، 917 ، 1282 ، 1884 ، 2198 ، 2207 ، 2210 ، 2211 ، 2213 ، 2214 ) و از المحد الموثل أو ( 2200 ) و داستان كشتن أو دختران خود را از گفتار حاكم نيشابورى مى آورد كه در تاريخ أدب عربى ياد آن نديده أم همچنين ياد مىكند از اخطل و جرير ( 2205 ) و أعشى 377 ، 379 ، 491 ، 605 ، 873 ، 879 و زهير بن أبي سلمى ( 367 ، 979 ، 1033 ، 2205 ) و شنفرى ( 2039 ) و عجاج ( 2206 ) و فرزدق ( 2203 و 2205 و 2207 ) و نابغة بنى ذبيان ( 2205 ) و نابغة جعدى ( 1028 ) و شاعر بنى ضبه ( 2207 ) . در رياض العلماء افندى اصفهانى از پدر بيهقى أبو القاسم زيد و از حسن بيهقى ياد شده است ( 1 : 188 و 2 : 360 و 5 : 488 ) و پيداست كه أو بيهقى را درست نشناخته و اين گزارش را هم نديده است . نورى در مستدرك ( : 492 ) بندى از آغاز اين گزارش را آورده و گويا أو همين نسخه مشهد را ديده است . عاملى در أعيان الشيعة ( 6 : 193 و 199 و 21 : 325 ) از وى ياد كرده و پيداست كه وى اين گزارش را نديده است . چند نكته 1 - در بند 506 شعر عروة بن الورد بسيار مغوط در نسخه گذارده شده و من براى درست ساختن آن چندين كتاب خوانده أم و راه بجايى نبردم و در ديوان عروه هم نديدم و در بلوغ الارب ( 3 : 580 ) هم نيست تا اينكه « المبسرو الازلام » عبد السلام هارون بدستم رسيد چاپ 1953 قاهره ( ص 35 ) و أو مى نويسد كه شعر عروة بن الورد در محاضرات راغب اصفهانى چاپ بيروت در 1961 ( 2 : 724 ) ديده مىشود و باز مى گويد كه اين شعرهاى عروه در ديوان أو ديده نشده و اين بيتها به سروده هاى ابن مالك يا أبو الحسن علي بن محمد همدانى ماننده است و خطاى فنى هم دارد . و اين شعرها بدينگونه است : اتت بالمعلى عند أول سورة * و بالمسيل التالي و بالحلس والتوم و جاءت بفذو الضريب يليهما * وبالنافذ المغلوب في الرأس والقدم فراح بها غنم وتغرم ما جنت * وقد يغرم المرء الكريم إذا اجترم وانت منيح باليدين متى تعد * تعد صاغر الامال قال ولاعزم در نهاية الارب نويرى ( 3 : 14 و 115 ) درباره قداح چنين آمده است :